Στο προηγούμενο άρθρο, είπαμε τα βασικότερα και πιο απλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε τα πατουσίνια μας, τα οποία θα βρείτε παντού λίγο πολύ σαν πληροφορίες.
Ας μπούμε λοιπόν συγκεκριμένα στα καλλυντικά μας, στην προσωπική μας φροντίδα και στην καθαριότητα του σπιτιού. Από τις έρευνες και τη μελέτη που έριξα, υπάρχουν ένα σωρό συστατικά που είναι αρκετά επικίνδυνα για τα μικρούλια μας. Το κυριότερο, αλλά όχι μόνο, είναι τα αιθέρια έλαια.
Γιατί τα αιθέρια έλαια?
Τα αιθέρια έλαια ενώ είναι από τα πιο φυσικά προϊόντα, είναι και τα πιο επικίνδυνα. Περιέχουν, τερπένες και φαινολικές ενώσεις που οι γάτες δεν διαθέτουν τα κατάλληλα ηπατικά ένζυμα (συγκεκριμένα, την ανεπάρκεια της ενζυμικής οδού της γλυκουρονιδίωσης), έχουν ανεπαρκή ηπατική λειτουργία και δεν μπορούν να τις μεταβολίσουν, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται στον οργανισμό τους σε τοξικά επίπεδα, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα υγείας όπως ηπατική βλάβη, αναπνευστική δυσχέρεια και νευρολογικά προβλήματα.
Η κατάποση ή η εισπνοή τους μπορεί να προκαλέσει, γαστρεντερικές διαταραχές, βλάβες σε ζωτικά όργανα (συκώτι, νεφρά, καρδιά) και προβλήματα στο νευρικό και αναπνευστικό σύστημα. Το τοξικότερο από όλα? Το τεϊόδεντρο με τις πολλές και υπέροχες ιδιότητες του.
Βασικοί λόγοι τοξικότητας.
Έλλειψη ηπατικών ενζύμων: Οι γάτες έχουν λιγότερα ηπατικά ένζυμα σε σύγκριση με τον άνθρωπο, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διάσπαση και την αποτοξίνωση των φαινολών, που περιέχονται σε πολλά αιθέρια έλαια. Έχουν εξελιχθεί ως αυστηρά σαρκοφάγα ζώα και δεν εκτίθενται συνήθως σε πολλές φυτικές χημικές ουσίες στην άγρια φύση. Ως εκ τούτου, ο μεταβολισμός του ήπατός τους δεν έχει αναπτύξει τα ένζυμα που είναι απαραίτητα για τη διάσπαση ορισμένων ενώσεων, ειδικά των φαινολικών ενώσεων που βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα αιθέρια έλαια.
Συσσώρευση τοξινών: Χωρίς αυτά τα ένζυμα, οι τοξίνες παραμένουν στο σώμα της γάτας για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι στους ανθρώπους ή ακόμη και στους σκύλους, συσσωρεύονται και προκαλούν βλάβες στο ήπαρ και σε άλλα όργανα.
Εύκολη απορρόφηση: Οι φαινόλες απορροφώνται εύκολα μέσω του δέρματος, της μύτης και του στόματος, καθιστώντας την έκθεση ιδιαίτερα επικίνδυνη. Η περιποιητική συμπεριφορά των γατών, όπου γλείφουν τη γούνα τους, αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο κατάποσης ελαίων που έχουν προσκολληθεί στο τρίχωμά τους.
Συμπτώματα έκθεσης: Η έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε εμετό, διάρροια, καρδιακή, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, καθώς και προβλήματα στο νευρικό και αναπνευστικό σύστημα. Τα έλαια, ειδικά τα συμπυκνωμένα, μπορούν επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό ή χημικά εγκαύματα στο δέρμα και το στόμα της γάτας.
Συχνές οδοί έκθεσης: Οι γάτες μπορεί να έρθουν σε επαφή με τα αιθέρια έλαια είτε καταπίνοντάς τα κατά τη διαδικασία περιποίησης (π.χ., όταν το λάδι μπει στο τρίχωμά τους), είτε εισπνέοντας τα αέρια από διαχυτές ή καθαριστικά.
Και ναι κι εγω λάτρεις των αιθέριων ελαίων για πολλά χρόνια είτε σε διαχυτές είτε αργότερα που ξεκίνησα να φτιάχνω καλλυντικά, μέσα σε όλα μα όλα τα καλλυντικά και τα καθαριστικά μου!! Και ναι τα έχω κόψει μαχαίρι από παντού! Καλά οκ, όχι εντελώς από παντού για να είμαι ειλικρινής, γιατί έχουν φοβερές ιδιότητες είναι η αλήθεια.
Μικρό τιπ για να μην διαγράψετε παντελώς τα αγαπημένα αιθέριά σας!
Φροντίζω όμως έτσι κι αλλιώς για την αποφυγή επιμόλυνσης του προϊόντος που θα φτιάξω, είτε άνυδρο (όπως βάλσαμο, lip balm κτλ) είτε ένυδρο (κρέμες, σαμπουάν κλπ) αλλά πλέον και για την ασφάλειά τους. Και ότι φτιάξω που θέλω να περιέχει αιθέρια έλαια μέσα, φροντίζω να το βάζω πάνω μου φορώντας γάντια, μακριά τους, και πάντα να το καλύπτω μετά με γάζα, αυτοκόλλητο, ρούχα κλπ. Όταν ανοίξω την περιοχή που έχω βάλει το οτιδήποτε περιέχει αιθέρια έλαια, αμέσως πλύσιμο της περιοχής, ώστε να αποφύγω όσο το δυνατόν γίνεται την έκθεσή τους με οποιοδήποτε τρόπο!
Συμπτώματα δηλητηρίασης που μπορεί να προσέξετε:
- Υπερβολική σιελόρροια
- Εμετό
- Λήθαργο ή αδυναμία
- Απώλεια συντονισμού (αταξία)
- Δυσκολία στην αναπνοή
- Μυϊκό τρόμο ή σπασμούς
Για την ασφάλεια του κατοικιδίου σας, συνιστάται να αποφεύγετε τη χρήση αιθέριων ελαίων και διαχυτών (diffusers) αν έχετε γατούλες!
Τα πιο επικίνδυνα αιθέρια έλαια:
- Tea Tree Oil / Έλαιο Τειόδεντρου– ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΤΟΞΙΚΟ
- Lavender / Λεβάντα – Περιέχει linalool, linalyl acetate (και ναι τα κολάρα για γάτες με λεβάντα είναι ΑΚΡΩΣ επικίνδυνα!! για σκύλους οκ)
- Eucalyptus / Ευκάλυπτος– Περιέχει eucalyptol (1,8-cineole)
- Peppermint / Μέντα– Περιέχει menthol, menthone
- Citrus oils / Εσπεριδοειδή – Limonene, citral
- Pine / Πεύκο – Pinene, terpenes
- Cinnamon / Κανέλα – Cinnamaldehyde
- Clove / Γαρίφαλο – Eugenol
- Thyme / Θυμάρι – Thymol, carvacrol
- Oregano / Ρίγανη – Carvacrol, thymol
- Wintergreen / Γωλθερία – Methyl salicylate
- Φλισκούνι– Pulegone – ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΟ
- Ylang Ylang
- Rosemary / Δενδρολίβανο – Camphor, terpenes
Που μπορεί να τα βρούμε?:
- Αρωματικά κεριά
- Διαχυτές (diffusers)
- Αρώματα
- Φυσικά καλλυντικά
- Προϊόντα καθαρισμού
- Μυοχαλαρωτικά βάλσαμα
- Σαμπουάν/conditioners
ΠΟΥ ΤΑ ΒΡΙΣΚΟΥΜΕ:
- Αντισηπτικά
- Αντιβακτηριδιακά σαπούνια
- Απολυμαντικά
- Συντηρητικά σε καλλυντικά
- Στοματικά διαλύματα
Hydrosols ή αλλιώς ανθόνερα.
Πολλά ανθόνερα δεν είναι απλά αποστάγματα, αλλά νερό και έλαιο! Δεν το ξέρατε, ε? ούτε κι εγώ μέχρι που άρχισα να μαθαίνω τα INCI’s των συστατικών γενικότερα, είτε αγόραζα κάτι είτε αγόραζα συστατικά μεμονωμένα για να φτιάξω τα δικά μου καλλυντικά. Επίσης άρχισα να διαβάζω και τα SDS δηλαδή τα έγγραφα ασφαλείας που έχει κάθε ένα συστατικό που θα αγοράσω ή που περιέχει κάτι που θα ήθελα να προσπαθήσω να αναπαράγω (αυτό είναι άλλη μεγάλη ιστορία). Κάποια πολύ αγαπημένα μου ανθόνερα λοιπόν έπρεπε να τα θυσιάσω… εκτός και τα χρησιμοποιούσα σε κάποιο σπρέι προσώπου που θα το έβαζα εκτός σπιτιού!
Ποια θα πρέπει να αποφύγουμε?
- Ανθόνερο Γεράνι – Περιέχει geraniol, citronellol
- Ανθόνερο Λεβάντα – Περιέχει linalool
- Ανθόνερο Λεμόνι / Πορτοκάλι – Περιέχει limonene, citral
- Ανθόνερο Δεντρολίβανο – Περιέχει camphor, terpenes
- Ανθόνερο Νερολί – Περιέχει citrus oils
Ποια χρησιμοποιούμε άφοβα (αφού βεβαιωθούμε από το INCI ότι δεν είναι νερό και έλαιο)
- Ανθόνερο Τριαντάφυλλο
- Ανθόνερο Χαμομήλι
- Ανθόνερο αγγούρι
- Ανθόνερο Αμαμελίδας
Τα παιδάκια μας αξίζουν να είναι ασφαλή! 🐾💚
Σημείωση: Αυτή η λίστα βασίζεται σε διαθέσιμες έρευνες και κτηνιατρικές συστάσεις. Σε περίπτωση αμφιβολίας, συμβουλέψου τον κτηνίατρό σου.
Αν και μεγάλο το κείμενο, καλύψαμε ΜΟΝΟ τα αιθέρια έλαια!! Έχουμε ακόμα κι άλλα συστατκά να καλύψουμε και φυσικά πως να ξεχωρίζετε βλαβερά συστατικά στα καλλυντικά τα δικά σας ή των κατοικιδίων σας!! Ναι και των κατοικιδίων μια και η νομοθεσία σχετικά με τα προϊόντα καλλωπισμού των κατοικίδιων είναι παντελώς ανύπαρκτη! Οπότε κάθε εταιρία ισχυρίζεται ότι θέλει, φυσικά κοιτάει το κέρδος και μόνο, και τα γλυκούλια μας δεν έχουν υποστήριξη από πουθενά….😢😢
Ήδη όμως μπορείτε να δείτε πλέον έστω κάποια συστατικά που περιέχουν τα καλλυντικά, μια και αυτά που αναγράφω δίπλα στα αιθέρια έλαια και τα ανθόνερα, κάποια είναι αλλεργιογόνοι παράγοντες και για τους ανθρώπους (πχ αν είσαι αλλεργικός στη λεβάντα, πιθανότατα είσαι και στο ανθόνερο και ΣΙΓΟΥΡΑ είσαι και στο αιθέριο έλαιο) οπότε και είναι υποχρεωτικό να αναγράφονται στο τέλος της λίστας συστατικών, με αυτό ακριβώς το όνομα!!
Τώρα που πήρατε μια μικρή γεύση πως να βλέπετε επικίνδυνα συστατικά στα προϊόντα σας, ελπίζω θα θέλετε να δείτε περισσότερα στο επόμενο επεισόδιο!
Κάποιες πηγές για περαιτέρω έρευνα:
- https://www.msdvetmanual.com/toxicology/toxicoses-from-household-hazards/toxicoses-from-essential-oils-in-animals
- https://www.petmd.com/cat/are-essential-oils-safe-cats
- https://www.merckvetmanual.com/toxicology/toxicoses-from-household-hazards/toxicoses-from-essential-oils-in-animals#:~:text=Although%20both%20dogs%20and%20cats,compounds%2C%20which%20some%20oils%20contain.
- https://www.abc.net.au/news/2021-05-05/are-your-essential-oils-and-diffusers-hurting-your-pet/100107686
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3811070/
Discover more from Damiani's Lab
Subscribe to get the latest posts sent to your email.