Καιρός να “σπάσουμε” κάποιους μύθους επιτέλους, σχετικά με το δέρμα μας, επ. 3

Πρώτο επεισόδιο εδώ.

Δεύτερο επεισόδιο εδώ.

Κρέμες, serum και η αλήθεια – Όταν ακόμα και οι γάτες ξέρουν καλύτερα!😽🐾

Στο προηγούμενο επεισόδιο είδαμε λοιπόν πόσο σημαντικό ρόλο παίζει το μοριακό μέγεθος των συστατικών. Τότε, γιατί κάποια συστατικά, αν και μεγαλύτερου μεγέθους, καταφέρνουν και διαπερνάνε τον τοίχο του κάστρου μας? Και εδώ έρχετε η επιστήμη να μας λύσει την απορία και τα χέρια, αλλιώς ακόμα θα πασαλείβαμε χορτάρια πάνω μας…😋

Κάπως όπως τα γατιά “υγροποιούνται” και περνάνε από παντού και χώνονται παντού και μένεις με ένα βλέμμα αγελάδας να αναρωτιέσαι ” ΜΑ ΠΩΣ ΜΩΡΕ ΒΛΑΜΜΕΝΟ🥴😭??”, κάπως έτσι έχουν αναπτυχθεί διάφοροι μηχανισμοί διείσδυσης ώστε να μπορέσουν τα συστατικά να διοχετευτούν εκεί που χρειάζεται και να δράσουν για το λόγο τον οποίο χρησιμοποιούνται.

Μηχανισμοί δράσης διείσδυσης (δε θέλω πονηρές σκέψεις, το είπαμε?😋)

Η βιταμίνη C για παράδειγμα, πρέπει να είναι σε μια σταθερή, λιποδιαλυτή μορφή. Συστατικά όπως το Tetrahexyldecyl Ascorbate (μορφή βιταμίνης C, δε θα στύψουμε το πορτοκάλι μέσα στην κρέμα, ε?) είναι τροποποιημένα για να διαλύονται σε έλαια και να διαπερνούν τον λιπιδικό φραγμό του δέρματος. Όπως και ο συνδυασμός τεχνολογιών. Η μικροενκαψυλίωση (micro-encapsulation) ή τα λιποσώματα είναι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για να προστατεύουν τη βιταμίνη C από εξωτερικούς παράγοντες (φως, αέρας) και να ενισχύουν τη σταθερότητα και τη διείσδυσή της. (Εμ…ναι, μη ρωτήσετε τι ειναι και πως δουλεύουν, μια μικρή formulator είμαι που απλά πρεπει να ξέρει να τα χρησιμοποιεί, όχι χημικός, κανονίστε!!)

Όπως υπάρχουν και οι χημικοί ενισχυτές, μόρια όπως επιφανειοδραστικά και λιπαρά οξέα που διαταράσσουν προσωρινά και υπό ελεγχόμενες ποσότητες το φραγμό του δέρματος για τη βελτίωση της διείσδυσης και Υδροτζελ (υδατικά τζελ serum) συστήματα που βασίζονται σε πολυμερή που μπορούν να παρέχουν υδατοδιαλυτά συστατικά στο δέρμα.

Και πολλές άλλες μεθόδοι που χρησιμοποιούνται ΠΙΟ εξειδικευμένα, όπως η τεχνολογία Led, διαδερμικές βελόνες, μικροσωματίδια, συστήματα χρονικής απελευθέρωσης (σταδιακά απελευθερώνουν συστατικά με την πάροδο του χρόνου όπως για παράδειγμα τα αυτοκόλλητα νικοτίνης ή κάποια “βαρειά” παυσίπονα που δρουν απο 24ωρο έως και 72 ώρες, αλλά αυτές είναι φαρμακευτικές μεθόδοι, ΔΙΑΔΕΡΜΑΤΙΚΕΣ ΟΧΙ ΕΠΙΔΕΡΜΙΚΕΣ, ώστε να περάσουν πραγματικά στον οργανισμό όπου τα έχει ανάγκη.)

Παραδείγματα και διαφορές σε κρέμες, serum, βούτυρα σώματος κλπ. ΚΑΘΑΡΑ για καλλυντικά μιλώντας και όχι ιατρικά!!

Ένας ελαιώδης ορός ή ένα βούτυρο σώματος (Body butter), έχει ελάχιστη έως καθόλου διαπερατότητα της επιδερμίδας και αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό! Εκτός την ενυδάτωση, της βιταμίνες, την απολέπιση, κλπ κλπ κλπ κάτι πρέπει να ενισχύει και να “σφραγίζει” την υγρασία στο δέρμα ώστε να μένει εκεί και να μην εξατμίζεται άμεσα!

Το υδατικό serum από την άλλη, έχει μεγαλύτερο μέρος νερού (είπαμε και μικρότερο μοριακό βάρος) που λειτουργεί για αρκετά συστατικά σαν βοηθητικός παράγοντας διοχέτευσης των ενεργών συστατικών εκεί που πρέπει να πάνε. Δεν έχει την ικανότητα να σφραγίσει την επιδερμίδα όμως. Μισές δουλειές το ένα, μισές δουλειές και το άλλο. Άρα? Συνδυασμός!!

Γι’αυτό και οι περισσότερες κρέμες είναι σχεδιασμένες με υδατική και ελαιώδη φάση ή κάποιο άλλο “σφραγιστικό” παράγοντα, ώστε να διαπερνάει το νερό και τα ενεργά συστατικά την επιδερμίδα αλλά παράλληλα να σφραγίζεται ώστε να μην αφυδατωνεται.

Καλλυντικά και ιατρική

Τα καλλυντικά λοιπόν όπως είδαμε, έχουν μεγάλες διαφορές από τις ιατρικές εφαρμογές και στις μεθόδους διείσδυσης (αυτή η λέξη μου έχει σπάσει τα νεύρα! όπου τη δείτε λάθος γραμμένη προσπεράστε τη, ναι?). Άλλο να δημιουργείται κάτι για στοχευμένη διείσδυση στο δέρμα και άλλο στον οργανισμό και την κυκλοφορία του αίματος. Αν ήταν το ίδιο πράγμα θα πέφταμε σαν τα κουνούπια κάτω κάθε φορά που θα πλέναμε τα πιάτα μας ή τα χέρια μας!!

Συμπέρασμα.

Το δέρμα μας δρα σαν φραγμός και όχι σαν σφουγγάρι. Μας προστατεύει από πολλές συνθήκες όπως είπαμε στο πρώτο επεισόδιο, αλλά χρειάζεται τη φροντίδα του για να συνεχίζει να μας προστατεύει. Αν δρούσε σα σφουγγάρι, τότε σε σοβαρά εγκαύματα, κατακλήσεις κλπ, θα πετούσαμε πάνω 2-3 απλές κρεμούλες με υαλουρονικό ή δεν ξέρω κι εγώ με τι άλλο και θα γιατρεύονταν όλα στο πι και φι! Ποιος ο λόγος για εξειδικευμένα προϊόντα ιατρικής χρήσης? Ποιος ο λόγος για τεχνολογίες και εξοπλισμούς ιατρικής χρήσης? Και υπάρχουν ένα σωρό σημεία που δεν έχω αρχίσει καν να ακουμπάω! Αυτά όμως λέω να τα αφήσω για τους ειδικούς στον τομέα τους…

Πάλι μαντάρα τα έκανε το ΑΙ, αλλά ας όψεται… Ένα κάτι της το καταλάβατε 😭😬😘

Για μινι σειρά πήγε, σεντονάκι μας βγήκε το τελευταίο 🥱🙄

Πηγές για περισσότερη ενημέρωση σχετικά με τους διάφορους μηχανισμούς διείσδυσης:

🧪 Λιποδιαλυτότητα της βιταμίνης C / μορφές με καλύτερη διείσδυση

Telang, P. S. “Vitamin C in dermatology” — συζητάει πως οι υδαρές μορφές της βιταμίνης C (L-ascorbic acid) έχουν περιορισμένη διείσδυση λόγω της φύσης της κεράτινης στοιβάδας της επιδερμίδας. PMC
Ochiai, Y. et al. “A new lipophilic pro-vitamin C, tetra-isopalmitoyl ascorbic acid (VC-IP)” — περιγράφει μια λιποδιαλυτή μορφή βιταμίνης C που έχει καλύτερη σταθερότητα / δυνατότητα απελευθέρωσης στο δέρμα. PubMed+1
Al-Niaimi, F., Chiang, N. Y. Zhen. “Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms …” — επισημαίνει ότι η L-ascorbic acid είναι υδαρή και φορτισμένη, καθιστώντας δύσκολη τη διείσδυσή της. jcadonline.com
Zhang, L. et al. “Novel Pharmaceutical Strategies for Enhancing Skin …” — αναφέρει νέες μορφές (νανοφόρτισης, λιποσωμικές μορφές) για να βελτιώσουν τη διείσδυση της βιταμίνης C και άλλων μορίων. jcadonline.com

🧱 Ενισχυτές φραγμού / Penetration Enhancers (CPEs)

Lane, M. E. “Skin penetration enhancers” — review άρθρο που περιγράφει διαφορετικές κατηγορίες χημικών ενισχυτών (αλκοόλες, εστέρες, λιπαρά οξέα, terpenes) και το πως αλληλεπιδρούν με το δερματικό φραγμό. ScienceDirect
Gupta, R., et al. “Effect of Chemical Permeation Enhancers on Skin Permeability: In silico screening …” — μελέτη που δείχνει μέσω υπολογιστικής προσομοίωσης πώς οι ενισχυτές διαταράσσουν τη δομή των λιπιδίων της κεράτινης στοιβάδας. Nature
Musakhanian, J. et al. “Skin Penetration and Permeation Properties of Transcutol …” — εξετάζει τη χρήση διαλυτών / ενισχυτών όπως Transcutol® σε σύνθετα συστήματα (emulsions, vesicles) για βελτίωση της διείσδυσης. SpringerLink
Das, S. (review) “Natural Products as Penetration Enhancers” — αναφέρει φυτικά terpenes, αιθέρια έλαια κ.ά. ως ενισχυτές και προκλήσεις στην εφαρμογή τους. jddtonline.info

🧬 Micro-encapsulation / Συστήματα αργής απελευθέρωσης / διείσδυσης

“Effects of Microencapsulation on the Release and Permeation of Active Substances from Topical Preparations” — μελέτη που δείχνει ότι μέσω microencapsulation μπορεί να ελεγχθεί η διείσδυση (να παραμένει σε συγκεκριμένα επίπεδα του δέρματος) και να μειωθεί τοπική τοξικότητα. ResearchGate
Virani, A. et al. “A Study of Microemulsion Systems for Transdermal …” — δημιουργούν microemulsions με ενισχυτές διείσδυσης και εξετάζουν τις ιδιότητες διαπερατότητας.
ScienceDirect
Zhang, Y. et al. “Solid-in-oil nanodispersion as a novel topical transdermal …” — συζητά συστήματα νανοδιασποράς που προστατεύουν τη βιταμίνη C και ενισχύουν τη διείσδυση. ScienceDirect
Zhang, L. et al. “Novel Pharmaceutical Strategies for Enhancing Skin …” — αναφέρεται και σε nano vesicles, microemulsions κτλ. ως σύγχρονες τεχνικές παράδοσης. PMC

Στο πρώτο επεισόδειο, για όποιον θέλει να εξερευνήσει πιο επιστημονικά, σχετικά με όλο το mini series, το θέμα, υπάρχουν άπειρες μελέτες, έγκυρες και όχι ψευδοεπιστήμης, εδώ.